Een drankje om te ontspannen… en toch word je later onrustig, angstig of krijg je zelfs een paniekaanval. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Alcohol beïnvloedt je hersenchemie zó dat het eerst dempt, maar daarna juist onrust en paniek kan uitlokken. In dit artikel leggen we uit hoe dat werkt en wat je vandaag al kunt doen om de cirkel te doorbreken.

Kort: hoe alcohol paniek uitlokt

Alcohol versterkt het kalmerende GABA-systeem en remt glutamaat (prikkelend). Dat voelt eerst ontspannen. Als de alcohol is uitgewerkt, schiet je brein door: rebound met meer glutamaat en stresshormonen (o.a. noradrenaline). Gevolg: hartslag omhoog, zweten, trillen, piekeren – precies wat een paniekaanval kan triggeren. Dit wordt ook wel “hangxiety” genoemd.

Waarom alcohol angst en paniek kan veroorzaken

1) Directe demping → latere overprikkeling

Tijdens het drinken lijkt de spanning te zakken. Zodra het effect afneemt, ontstaat juist een overdreven alertheid. Je lichaam leest dit als “gevaar” – paniek ligt op de loer.

2) Ontwenningsverschijnselen (ook na weinig drank)

Zelfs na enkele glazen kan je systeem tijdelijk in stressmodus gaan: onrust, hartkloppingen, zweten, gejaagd denken. Zeker als je al gevoelig bent voor angstklachten.

3) Slaapverstoring = angstversterker

Alcohol lijkt je sneller te laten inslapen, maar verstoort de diepe slaap. Minder herstel = meer prikkelbaarheid/angst de volgende dag.

4) Zelfmedicatie die averechts werkt

Veel mensen drinken om spanning te dempen. Op korte termijn herkenbaar, maar op lange termijn verergert alcohol angst en paniek; de drempel voor nieuwe aanvallen daalt.

Wil je minder paniek en meer regie?

Signalen dat alcohol jouw paniek triggert

• Angst of paniek tijdens of na het drinken (“hangxiety”).
• Sneller hartkloppingen, benauwdheid, trillen, zweten.
• Onrustige nacht, vroeg wakker, nachtmerries.
• Meer piekeren of “angst voor de angst” na een avondje drinken.

Wat kun je vandaag al doen?

1) Alcoholpauze van 14 dagen

Geef je zenuwstelsel rust. Veel mensen merken binnen 2–3 weken minder onrust en betere slaap. Noteer dagelijks je spanning (0–10) om het effect te zien.

2) Ontspanning trainen

2× per dag 5 minuten adem (bijv. 4-7-8), korte wandeling, warme douche in de avond. Kleine stappen, consequent herhalen.

3) Slaapvriendelijke avonden

Na 20:00 uur geen cafeïne/nikotine. Schermen uit een uur voor bed. Vaste bedtijd, koele, donkere kamer.

4) Grenzen en planning

Zeg 1 ding per week af dat je “voor de gezelligheid” deed maar je onrust vergrootte. Plan in plaats daarvan hersteltijd.

5) Praat erover

Deel je plan met iemand die je steunt. Lukt verminderen niet, overleg dan met je huisarts of een professional.

Wanneer hulp inschakelen?

Zoek hulp als paniekaanvallen vaak voorkomen, als stoppen met alcohol niet lukt of als je merkt dat je zonder drank niet meer kunt ontspannen. Een huisarts of psycholoog denkt mee over een passend plan. In Mentaal Sterker leer je daarnaast praktisch omgaan met angst, triggers en herstelgewoontes.

Minder paniek, meer rust met Mentaal Sterker

De training bundelt de effectieve stappen: adem & ontspanning, grenzen, slaap, omgaan met piekeren en realistische doelen. In korte, concrete lessen die je direct toepast.

FAQ: paniekaanval & alcohol

Kan alcohol een paniekaanval veroorzaken?

Ja. Na de demping door alcohol volgt vaak een rebound met meer stresshormonen en prikkeling. Dat kan paniekklachten uitlokken, zeker bij gevoelige mensen.

Waarom voel ik de dag na alcohol meer angst (“hangxiety”)?

Je hersenen compenseren de demping van gisteravond. De balans slaat door naar onrust, plus je slaap is verstoord. Samen geeft dat meer angst.

Wat helpt het meest tegen paniek na alcohol?

Neem een alcoholpauze (min. 14 dagen), train dagelijks ontspanning, verbeter slaapgewoontes en spreek grenzen af. Lukt minderen niet, vraag hulp.